The second drive; However, scared the living daylights out of me. Not only did I experience nitrogen narcosis at 80 feet, I encouraged five leopard sharks that were resting on the ocean floor. My buddy was ecstatic and swam right of them. I, on the other hand, did a double flip and fled. I didn't go far because I I could not leave my dive buddy, and she didn't let me leave. I am thankful that she took me to lie next to the sharks. I have done over seventy dives, and to this day. I have never encountered a large school of sharks that close again. I encountered many types of shark; black tips, white tips, baby ones, big ones, friendly ones and hungry ones. Luckily, this guys prefer fish and plankton and always swim away from us bubble-blowing bunch of colorfully clad tourists.

การดำน้ำครั้งที่สองทำให้ฉันกลัวแทบตาย นอกจากจะเกิดภาวะไนโตรเจนนาร์โคซิสที่ความลึก 80 ฟุตแล้ว ฉันยังเผชิญกับฉลามห้าตัว นอนพักผ่อนอยู่บนพื้นมหาสมุทร บัดดี้ของฉันดีใจว่ายตรงรี่เข้าไปหา ส่วนฉันเตะเท้าแล้วว่ายหนี ฉันไม่ได้ไปไหนไกล เพราะจะทิ้งคู่ดำน้ำไปก็ไม่ได้ และเธอก็ไม่ยอมให้ฉันไปเสียด้วย ฉันยังนึกขอบคุณที่เธอพาฉันไปนอนเคียงข้างฉลามฝูงนั้น ฉันดำน้ำมาแล้วมากกว่า 70 ครั้ง และจนถึงวันนี้ก็ยังไม่เคยได้เผชิญห้ากับฉลามฝูงใหญ่ใกล้ชิดขนาดนั้นอีกเลย ฉันได้พบฉลามหลายชนิด คลีบดำ คลีบขาว ตัวเล็ก ตัวใหญ่ เป็นมิตร และหิวโซ โชคดีที่พวกมันชื่นชอบปลากับแพลงตอนมากกว่า และมันจะว่ายหนีนักท่องเที่ยวที่แต่งตัวสีแปลก พ่นฟองน้ำเป็นทางอย่างพวกเรา.

หากจะถามว่ากีฬาโปรดของฉันคืออะไร ขอตอบว่าดำน้ำ แรกทีเดียวก็กลัวๆ กล้าๆ เพราะความฝังใจในอดีตที่เคยถูกคลื่นลูกใหญ่ซัดใส่ตัวฉัน ซัดเอาปราสาททรายของฉันพักทรายพร้อมกับความรักที่เคยมีกับท้องทะเล นอกจากนี้ฉันเป็นคนกลัวความสูงมาก และก้นทะเลก็ลึกเอาการ ยังจะฉลาม งูทะเล สารพัดตัวอะไรต่อมิอะไรที่ซุ่มซ่อนอยู่ใต้ทะเลลึกสีครามนั้นอีก แน่ใจทีเดียวหละว่าจะไม่มีวันสมัครใจโดดลงไปพบปะสังสรรค์กับตัวเหล่านี้ในโลกของมันเด็ดขาด จนกระทั่งวันหนึ่งเพื่อนร่วมงานใหม่ของฉัน ก็ทำให้สิ่งที่เป็นไปไม่ได้นั้นกลายเป็นจริงขึ้นมา

 ฉันเข้าร่วมงานกับบริษัทแกรมมี่ฯ เมื่อปี 2529 ซึ่งเป็นปีที่ฉันกลับมาอยู่เมืองไทยอย่างถาวร หลังจากไปศึกษาอยู่อเมริกาเสียสี่ปี ตอนอยู่ที่โน่นฉันเล่นสโนว์บอร์ด และถ่ายภาพเป็นงานอดิเรก มีโอกาสได้ร้องเพลงบ้างในงานโรงเรียน แต่ที่ได้ร้องมากหน่อยก็คือตอนอาบน้ำ แกนมมี่ฯ เป็นบริษัทบันทึกเสียงที่ฉันสังกัดอยู่และมีอัลบั้มของตัวเองออกมาแล้วสองอัลบั้ม ปีแรกในแกรมมี่ฉันตื่นเต้นมาก ได้เจอะเจอนัดร้อง นักแต่งเพลง และคนเก่งๆ ในวงการเพลง ในที่สุดเราก็กลายเป็นเพื่อนสนิท และบางคนในจำนวนนี้ก็เป็นนักดำน้ำ

แค่จะฟังเรื่องเล่าจากเพื่อนๆ ที่ได้เผชิญหน้ากับบรรดาฉลาม งู หรือปลาวาฬทั้งหลายฉันยังไม่กล้า เพื่อนถึงกับต้องลากเอาตัวฉันเข้าโรงเรียนสอนดำน้ำ ที่ยอมไปเพราะได้รับคำสัญญาว่า แค่ดำลงไปก้นสระว่ายน้ำเท่านั้น  และมีถึงออกซิเจนด้วย ฉันออกจะตื่นเต้นที่ได้ลงไปอยู่ก้นสระ โดยไม่ต้องรีบกลับขึ้นมาข้างบนเพื่อหายใจ ฉันสนุกมากและการบรรยายที่ตามมาหลังจากนั้นก็ยิ่งน่าสนใจ ครูฝึกอธิบายเกี่ยวกับปริมาณของไนโตรเจนในร่างกาย ซึ่งจะเพิ่มมากขึ้นเมื่อเราดำลึกลงไปเรื่อยๆ และอาจจะทำให้เกิดภาวะที่เรียกว่าไนโตรเจนนาร์โคซิส ซึ่งอาจทำให้เราหมดสติหรือทำอะไรลงไปโดยเราไม่รู้ตัวได้ ครูฝึกบอกว่านักดำน้ำต้องมีบัดดี้ลงไปด้วยเสมอ เพื่อคอยดูแลซึ่งกันและกัน หากถังอากาศเกิดรั่ว หรืออากาศไม่พอเนื่องจากหายใจเข้าเยอะเกินไป ผู้ดำน้ำจะมีสายอากาศสำรองอันหนึ่ง สำหรับใจหายใจเอาอากาศจากถังเดียวกัน แน่นอนเรื่องใหญ่คือความกดดันของน้ำ ยิ่งดำลึกลงไปเท่าไหร่ ความกดดันของน้ำจะยิ่งอัดเรามากขึ้น ปอด เส้นเลือด อวัยวะทุกส่วนในร่างกายจะถูกบีบให้เล็กลง พอเรากลับขึ้นสู่ผิวน้ำ เป็นตอนที่นักดำน้ำต้องระวังมากที่สุด หากขึ้นมาแล้วเกินไป คุณจะต้องอยู่ในห้วงของการคลายแรงดันหรือการพักน้ำเป็นเวลานาน นักดำน้ำต้องวางแผนในการกลับขึ้นมาในเรือให้ดี ต้องคำนึงอากาศที่เหลืออยู่ ระยะทาง กระแสน้ำ และการหยุดเพื่อการพักน้ำที่ปลอดภัย ปัจจุบันคอมพิวเตอร์สำหรับดำน้ำเป็นสิ่งจำเป็น และฉันไม่เคยลงไปโดยไม่มีมัน เครื่องนี้จะบอกข้อมูลต่างๆ ที่จำเป็นต่อการรอดชีวิต และแหวกว่ายต่อไป และให้คุณได้กลับมาอีกครั้ง นอกจากนี้ยังสามารถคำนวณเวลาที่ปลอดภัยสำหรับห้ามขึ้นเครื่องบินให้คุณด้วย นั่นคือ 12-24 ชั่วโมงหลังจากคุณดำน้ำครั้งหลังสุด

ทริปดำน้ำครั้งแรกของฉันคือที่หมูเกาะสิมิลัน เป็นที่ที่ฉันทดสอบการดำน้ำในห้วงทะเลกว้าง และสอบผ่านได้ เป็นนักดำน้ำที่ผ่านการรับรองจาก NAUI เพื่อร่วมงาน รวมทั้งทีมพี่เลี้ยง และตัวฉันเองเลี้ยงฉลองกันใหญ่ ตัวฉันทั้งมีความสุขทั้งกลัว หมู่เกาะสิมิลันตั้งอยู่ในทะเลอันดามัน ขึ้นชื่อในเรื่องของแหล่งชีวิตใต้ทะเลที่ว่ากันว่าสมบูรณ์และมีความหลากหลายที่สุดในโลก หมู่เกาะสิมิลันประกอบด้วยเกาะ 9 เกาะที่ไม่มีอะไรเหมือนกันเลย แต่ละเกาะต่างก็มีรสชาติ สีสัน และจุดดึงดูดของตัวเอง

ทริปนี้ฉันได้ดำน้ำทั้งหมด 12 ครั้ง บันทึกการดำน้ำทำให้ฉันได้จดบันทึกสถานที่ จุดประสงค์ ความลึก เวลาดำ ทัศนวิสัย และสิ่งที่ฉันได้เห็นในการดำน้ำแต่ละครั้ง เป็นช่วงเวลาที่ฉันสนุกมาก ทั้งตอนอยู่บนเรือยอร์ตและอยู่ใต้น้ำ ฉันชอบเวลาที่ได้อยู่บนเรือ ห่างไกลจากศัพท์สำเนียงของเมืองใหญ่ ลมทะเลปะทะใบหน้า มองเห็นแต่สีฟ้าครามสุดสายตา ฉันได้เห็นโลมาขี้เล่น 5 ตัว ว่ายเคียงคู่ไปกับเรือของเรา ช่างน่าอัศจรรย์ เมื่อลงไปใต้ทะเลฉันได้เห็นสถาปัตยกรรมที่เหมือนอยู่อีกโลกหนึ่ง มีทั้งหุบเขาใต้ทะเล ผาใต้ทะเลที่ลดระดับลงอย่างน่าตื่นตาตื่นใจ แนวปะการัง สวนปะการัง และ ปลา ปลา ปลา และก็ปลา 

ฉันไม่เจอฉลามสักตัวในการดำน้ำครั้งแรก ซึ่งตอนนั้นฉันนึกดีใจ แต่การดำน้ำครั้งที่สองทำให้ฉันกลัวแทบตาย นอกจากจะเกิดภาวะไนโตรเจนนาร์โคซิสที่ความลึก 80 ฟุตแล้ว ฉันยังเผชิญกับฉลามห้าตัว นอนพักผ่อนอยู่บนพื้นมหาสมุทร บัดดี้ของฉันดีใจว่ายตรงรี่เข้าไปหา ส่วนฉันเตะเท้าแล้วว่ายหนี ฉันไม่ได้ไปไหนไกล เพราะจะทิ้งคู่ดำน้ำไปก็ไม่ได้ และเธอก็ไม่ยอมให้ฉันไปเสียด้วย ฉันยังนึกขอบคุณที่เธอพาฉันไปนอนเคียงข้างฉลามฝูงนั้น

ฉันดำน้ำมาแล้วมากกว่า 70 ครั้ง และจนถึงวันนี้ก็ยังไม่เคยได้เผชิญห้ากับฉลามฝูงใหญ่ใกล้ชิดขนาดนั้นอีกเลย ฉันได้พบฉลามหลายชนิด คลีบดำ คลีบขาว ตัวเล็ก ตัวใหญ่ เป็นมิตร และหิวโซ โชคดีที่พวกมันชื่นชอบปลากับแพลงตอนมากกว่า และมันจะว่ายหนีนักท่องเที่ยวที่แต่งตัวสีแปลก พ่นฟองน้ำเป็นทางอย่างพวกเรา

ฉันได้ไปตามแหล่งดำน้ำของเมืองไทยมาเกือบทุกแห่งแล้ว และขอลงคะแนนยอดเยี่ยมให้กับหมู่เกาะสิมิลัน ทั้งสัตว์น้ำ ปะการังสวยงาม และกองหินรูปสามเหลี่ยมกองใหญ่ที่เกาะแปดล้วนประทับใจ เกาะสีปาดันในประเทศมาเลเซีย ชุกชุมไปด้วยเต้าทะเล และปลาบาราคูดา ชนิดอยากจะลืมปลากระแบนราหู และปลาบูนฟิชที่บาหลีทำให้ฉันต้องวิ่งไปคว้าสมุดบันทึกดำน้ำเพื่อสเก็ตช์ภาพเจ้าตัวที่เห็น หมู่เกาะมัลดีฟน้ำใสแจ๋วดึงดูดใจ แต่ชีวิตใต้น้ำมีไม่มากตอนที่ชั้นไปเที่ยว

การเตรียมตัวก่อนดำน้ำเพื่อความปลอดภัยในการดำ การเผชิญหน้ากับสัตว์น้ำและอันตรายที่อาจเกิดขึ้นได้ ทำให้การดำน้ำเป็นกีฬาที่น่าตื่นเต้น การดำน้ำอาจเป็นได้ทั้งการผจญภัยที่วิเศษและลืมไม่ลง แต่ก็อาจจะมีอันตรายถึงชีวิต ฉันได้เรียนรู้ที่จะระแวดระวังสิ่งที่อยู่รอบตัว ใช่ หลายคนอาจฝังใจว่าสิ่งที่น่ากลัวที่สุดในน้ำคือฉลาม ฉลามเป็นสัตว์ที่ขี้อาย เรียบร้อย และไม่ก้าวร้าว ยกเว้นฉลามขาวขนาดใหญ่

สำหรับฉันสิ่งที่น่ากลัวที่สุดในน้ำ ที่สามารถก่ออันตรายให้แก่นักดำน้ำได้ ก็คือตัวนักดำน้ำเองและสารพัดสิ่งที่หลอกตา ปลาหินซึ่งดูกลมกลืนมากกับปะการังหากถูกตัวมัน ผิวจะไหม้เป็นรอยลึก ปลาสิงโตเป็นปลามีพิษ งูทะเลเป็นชนิดที่มีพิษร้ายแรงที่สุดในโลก ชอบขึ้นมาที่ผิวน้ำเพื่อหายใจ ลองนึกภาพการเผชิญหน้ากับงูทะเลที่กำลังต้องการออกซิเจนพุ่งตัวขึ้นสู่ผิวน้ำขณะที่คุณกำลังดำดิ่งลงไป ปลาปักเป้า หน้าตาเหมือนสุนัขอ้วนกลมตัวเล็กๆ อวดความสามารถในการพองตัวให้ดูและมักปรากฏตัวโดดเดี่ยวนี่คือปลาตัวโปรดของฉัน ปลาหมึกยักษ์หน้าตาประหลาดดูท่าทางจะชอบความเป็นส่วนตัว ปลาไหลมอเรย์เฝ้ารูที่มันครอบครองอยู่ โดยโผล่ลำตัวที่เหมือนงูทำท่าขู่และจับจ้องนักดำน้ำด้วยลูกตากลมเล็กเหมือนลูกปัด

ฉันมักรอคอยการได้ดำเข้าไปในถ้ำใต้น้ำ ไปตามแหล่งเรืออับปาง และการดำน้ำกลางคืน การดำลงไปในถ้ำใต้น้ำน่าตื่นเต้น มันลึกลับและอาจมีอันตราย ในถ้ำใต้น้ำมีปลาอาศัยอยู่มากมาย จนบางครั้งพวกมันเองก็สับสนว่าทิศไหนคือข้างบน เพราะฉะนั้นอย่าแปลกใจถ้าคุณเห็นปลาห้อยหัวลง แหล่งเรืออับปางทั้งน่าอัศจรรย์และชวนขนลุกไปพร้อมๆ กันมันให้ความโดดเดี่ยวเหมือนอยู่คนละโลก และสิ่งที่สามารถหลงรอดอยู่ในโลกนี้ก็มีแค่เพียงซากโครงของเรือที่นำพาเรามาที่นี่ การดำน้ำกลางคืนสำหรับฉันแล้วน่ากลัว ในท่ามกลางความสงัดละสงบนิ่งของราตรี ความมืดอาจกลายเป็นศัตรูตัวสำคัญที่สุดของคุณ ถึงกระนั้นฉันก็ไม่เคยพลาดทริปดำน้ำกลางคืนสักครั้งเดียว ฉันเดาว่าอาจมีพวกเราบางคนชื่นชอบรสชาติพอปะแล่มของอันตรายอยู่บ้าง

ฉันไม่เคยไปดวงจันทร์ ซึ่งก็ไม่เป็นปัญหาถึงจะไม่เคยเดินทางออกนอกโลก แต่ฉันได้เดินทางเข้าไปข้างในของโลกมาแล้วแน่นอน อาณาจักรใต้น้ำของโลกนั่นอย่างไร มันเป็นอาณาจักรแห่งธรรมชาติล้วนๆ มีสมดุลทางนิเวศวิทยา และปราศจากการต่อเติมเสริมแต่ง ทฤษฎีของดาร์วินว่าด้วยความอยู่รอดของผู้ที่แข็งแรงที่สุด นั่นหมายถึงทั้งระบบ แต่บางครั้งผลาตัวเล็กกลับเป็นผู้ชนะในการต่อสู้ ปลาบางชนิดมีเงี่ยงที่ทำให้ผู้ล่าเหยื่อหมดทางเลือก ต้องยอมคายเหยื่อตัวจ้อยออกจากปาก ฉันได้เห็นและอัศจรรย์ใจกับ "สถานีทำความสะอาด" ที่ตั้งขึ้นเหมือนศูนย์ล้างรถ ลูกค้ามีตั้งแต่ฉลามไปจนถึงปลานกแก้ว ปลามากมายเข้าแถวหน้ากระดานเรียงสอง รอคิวเข้ารับบริการทำความสะอาดโดยผู้ดูแลสถานี เจ้าของสถานีตัวจ้อยว่ายเข้าไปในปากฉลามอย่างมั่นใจเพื่อทำความสะอาดฟัน

โลกนี้ช่างเต็มไปด้วยสีสันและชีวิต ไม่ต้องอาศัยวิทยาการ หรือความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์เพื่ออยู่รอด ภัยคุกคามที่สำคัญนั่นก็คือคนนั่นเอง หมู่ปะการังอาจใช้เวลาก่อตัวนับพันๆ ปี แต่สามารถถูกทำลายได้ในชั่วเวลาเพียงนาที มันเกิดขึ้นแล้ว และนับเป็นการกระทำที่น่าละอาย

สำหรับฉันการดำน้ำเป็นมากกว่ากีฬา มันคือการเรียนรู้หลายๆ สิ่ง ฉันได้เรียนรู้ที่จะชื่นชมธรรมชาติ และเห็นคุณค่าของทุกชีวิตที่อยู่บนโลกใบนี้ ฉันยังได้เรียนรู้มากมายเกี่ยวกับตัวเอง เมื่ออยู่ใต้น้ำ สิ่งเดียวที่ฉันได้ยินคือเสียงหายใจของตัวเอง และมันคอยเตือนใจฉันตลอด ว่าฉันเป็นผู้รับผิดชอบในความปลอดภัยของตัวเอง ตราบใดที่ฉันยังระมัดระวังตื่นตัวและมีสติอยู่เสมอ ตราบนั้นฉันย่อมได้กลับขึ้นสู่ผิวน้ำ พร้อมรอยยิ้มเปื้อนใบหน้า

(ข้อเขียนของนิโคลต้นฉบับภาษาอังกฤษ "บุษกร" ถอดความเป็นภาษาไทย)

back